MVW-reactie op FD-artikel ‘Wetenschap achter betaalmuren, daar schiet de wereld niets mee op’

Op 5 juni 2020 verscheen een opiniebijdrage van Tweede Kamerlid Jan Paternotte (D66) in het FD. Nineke van Dalen, directeur van branchevereniging Media voor Vak & Wetenschap, reageerde middels de volgende ingezonden brief die op 19 juni 2020 in het FD werd gepubliceerd.

Uitgevers werken al aan vrije toegang wetenschappelijke informatie

Tweede Kamerlid Jan Paternotte (D66) schrijft in zijn opiniebijdrage ‘Wetenschap achter betaalmuren, daar schiet de wereld niets mee op’ dat wetenschappelijke samenwerking door de coronacrisis internationaal een vlucht heeft genomen. Deze ontwikkeling wordt versterkt doordat (medisch) onderzoek belangeloos openbaar toegankelijk wordt aangeboden. Paternotte wil dat open toegang tot wetenschap voortaan de regel en niet de uitzondering wordt.

A female scientist working in a laboratory, she is using a machine to carry out research.

Wetenschappelijke informatie wordt vaak beheerd door wetenschappelijke uitgevers. Zij zijn onmisbaar bij de totstandkoming van kwaliteitswetenschap, aangezien zij wetenschappers bijstaan met de redactie, verrijking en verspreiding van hun werk.

Ik bedank het Kamerlid voor zijn erkenning van de inspanningen van de sector tijdens de crisis. Tegelijkertijd benadruk ik dat het zomaar op internet plaatsen van een stortvloed aan wetenschappelijk onderzoek niet genoeg is en averechts werkt. Want hoe weet de lezer dan welk werk correct en integer is? Hoe vindt iemand de juiste informatie?

De bestrijding van crises én de vooruitgang van wetenschap worden gehinderd door gebrek aan beschikbare wetenschappelijke informatie. Maar dit gebeurt ook in het geval van te veel (laagwaardig) onderzoek. Daarom zullen de uitgevers hun taak als poortwachters van kwaliteitswetenschap blijven vervullen en blijven investeren in informatieoplossingen.

Uitgevers moeten die investeringen kunnen terugverdienen, zeker. Desondanks is het standpunt van de sector niet dat wetenschappelijke informatie achter betaalmuren moet. Ook uitgevers willen een zo groot mogelijk bereik van met publiek geld betaalde wetenschap.

De uitgevers steunen het overheidsstreven om 100% van de Nederlandse artikelen openbaar te maken. Daarvoor gaan zij wereldwijd samenwerkingen aan met de wetenschap om open access zo snel mogelijk te realiseren. Zo kondigde Springer Nature recentelijk aan vanaf 2021 het tijdschrift Nature en andere titels uit hun stal vrij toegankelijk aan te bieden. Een collectief van wetenschappelijke instellingen en Elsevier is vorige maand ‘s werelds eerste nationale open science-samenwerking aangegaan. Ook andere uitgevers hebben inmiddels soortgelijke overeenkomsten.”

Bron: FD